Lage waterstanden op de Rijn en andere rivieren zorgen voor oplopende transport- en materiaalkosten in de bouwsector. In Duitsland waarschuwen aannemers en leveranciers voor mogelijke tekorten aan bitumen en natuursteen. In Nederland zijn vervoerstoeslagen al een feit, maar meldingen van vertragingen of materiaaltekorten zijn er nog niet.
---
De lage waterstand op de Rijn maakt scheepvaart steeds moeizamer. Schepen kunnen minder lading vervoeren, waardoor leveringen vertraging oplopen en transport- en materiaalkosten stijgen. Thomas Reimann, voorzitter van een werkgeversorganisatie voor aannemers in de Duitse deelstaat Hessen, zei dit tegen het Duitse persbureau dpa. Volgens Reimann worden zand en grind, grondstoffen die essentieel zijn voor de productie van beton, schaarser en duurder.
Reimann spreekt van een derde golf van prijsstijgingen in korte tijd. De eerste twee golven volgden op de energiecrisis rond de oorlog in Oekraïne en het conflict rond Iran.
Waarschuwingen uit Duitsland
De Duitse aannemersfederatie HDB (Hauptverband der Deutschen Bauindustrie) meldt dat leveranciers waarschuwen voor mogelijke tekorten aan onder meer bitumen en natuursteen. Een algehele bouwstop acht de HDB niet waarschijnlijk. Wel stelt de organisatie dat hoe langer de waterstanden laag blijven, des te groter het risico op tekorten, hogere kosten en vertragingen wordt.
Situatie in Nederland
Bouwend Nederland herkent de kostenstijgingen. Niels Wensing, directeur dienstverlening bij de brancheorganisatie, bevestigt dat ook in Nederland vervoerstoeslagen worden gerekend. Waar transport normaal per schip plaatsvindt, moet dat nu soms over de weg. Meldingen van vertragingen of dreigende materiaaltekorten heeft Bouwend Nederland nog niet ontvangen. Materialen kunnen vooralsnog worden geleverd.
Wensing vreest wel dat de hinder lang kan aanhouden. "Maar dit is voor niemand leuk", voegt hij toe. Of aannemers de hogere kosten kunnen doorberekenen aan klanten, verschilt sterk per geval, legt Wensing uit. Klanten kunnen daardoor uiteindelijk met hogere rekeningen te maken krijgen.
BouwKennis Duiding
De lage Rijnwaterstand voegt een nieuwe kostenfactor toe aan een bouwsector die al onder druk staat door eerdere prijsgolven. Voor toeleveranciers aan de Nederlandse bouw is de situatie op dit moment nog beheersbaar, maar de richting is ongunstig.
Het mechanisme is direct: minder laadvermogen per schip betekent hogere kosten per ton vervoerd materiaal. Wanneer wegvervoer als alternatief wordt ingezet, stijgen de kosten verder. Materialen als zand, grind, bitumen en natuursteen worden primair over water aangevoerd. Toeleveranciers die afhankelijk zijn van deze aanvoerroutes lopen het grootste risico op margedruk.
De doorberekening van meerkosten aan eindklanten is volgens Bouwend Nederland niet vanzelfsprekend. Dit verschil tussen aannemers die wel en niet kunnen doorberekenen, kan leiden tot ongelijke concurrentieverhoudingen binnen de sector. Hoe lang de lage waterstanden aanhouden, is bepalend voor de ernst van de gevolgen. Dat tijdsverloop is op basis van de beschikbare bronnen niet in te schatten.