Een werknemer komt tijdens hijswerkzaamheden om het leven op een bouwlocatie. Hij is op het moment van het dodelijk ongeval amper 4 weken in dienst. Onderzoek wijst uit dat de werkgever zich met opzet schuldig heeft gemaakt aan het verwaarlozen van belangrijke veiligheidsmaatregelen en -instructies. Daarbij gaat het onder andere om het invullen en bekendmaken van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Het hof legt hem hiervoor een boete op van € 50.000.

Hijswerkzaamheden op bouwlocatie 

Op 30 oktober 2019 is de werknemer als funderingsmedewerker bij de werkgever aan het werk op een bouwlocatie. Hij is daar met A, de machinist van de funderingsmachine, en B, de shovelmachinist. De 3 medewerkers zijn bezig met het aanbrengen van funderingspalen in de ondergrond.  

De makelaar van de funderingsmachine is voorzien van een boormotor. A en de werknemer hebben eerder die dag de betonslang in de buurt van de funderingsmachine klaargelegd. Daarbij maken zij gebruik van de derde lier van deze machine. De werknemer bevestigt de lier aan de bocht van de betonslang die schuin achter de funderingsmachine op de grond ligt. Vervolgens trekt A met behulp van de lier de betonslang in de richting van de funderingsmachine. De werknemer geeft hem hierbij aanwijzingen. 

Lier raakt klem, platform breekt af 

Daarna gaat het fout: tijdens het omhoog hijsen van de betonslang komt de lier klem te zitten tussen de boormotor en het werkplatform dat aan de boormotor is bevestigd. Door de voortdurende hijsbewegingen breekt het werkplatform van de boormotor af, valt naar beneden en komt op het hoofd van de werknemer terecht. Die overlijdt ogenblikkelijk. Niemand heeft het dodelijk ongeval zien gebeuren. Daarop volgt een strafrechtelijk onderzoek. 

Rechtbank spreekt werkgever vrij 

De werkgever wordt ten laste gelegd dat hij al dan niet opzettelijk handelingen heeft verricht of nagelaten die in strijd zijn met de Arbowet. Zo heeft hij niet of onvoldoende in een RI&E schriftelijk vastgelegd welke risico’s de werkzaamheden voor de werknemers met zich meebrachten (Arbeidsomstandighedenwet artikel 5, artikel 7.4, artikel 8 ). Maar de rechtbank spreekt de werkgever vrij. 

Hof: opzet werkgever aangetoond  

Het openbaar ministerie gaat in hoger beroep bij het gerechtshof en eist een geldboete van € 50.000. Het hof oordeelt dat de werkgever met opzet heeft nagelaten de benodigde maatregelen te treffen voor het verrichten van hijswerkzaamheden. Maatregelen om te voorkomen dat zijn werknemers door het klem lopen van een lier getroffen zouden worden door een onderdeel van de funderingsmachine. Dit heeft geleid tot het dodelijk ongeval.  

Boete voor onveilige hijswerkzaamheden 

Het hof acht de werkgever wél schuldig aan de meeste opgelegde feiten en veroordeelt hem tot een geldboete van € 50.000. De werkgever moet immers zorgen voor een veilige werkomgeving. Daarbij moet hij zich houden aan de bepalingen in de Arbeidsomstandighedenwet en het Arbeidsomstandighedenbesluit. De werkgever is hierin tekortgeschoten. Daarmee is hij ook tekortgeschoten in zijn zorgplicht tegenover zijn werknemers, in het bijzonder tegenover het overleden slachtoffer.  

Dit arrest benadrukt de verantwoordelijkheid van werkgevers om een veilige werkomgeving te waarborgen. Dit houdt ook in: de risico's van werkzaamheden in een RI&E in kaart brengen en – heel belangrijk – communiceren. 

Bron: Gerechtshof Amsterdam, 27 november 2024 - ECLI:NL:GHAMS:2024:3370