Hans Fictoor was vanaf 1996 voorzitter van de centrale en de Europese ondernemingsraad van HBG en hij vertegenwoordigde twintigduizend mensen. Tegenwoordig is hij in ruste. Net toen hij als cor-voorzitter aantrad, nam HBG de Duitse concurrent Wayss & Freytag over. ‘Het is een debacle geworden dat uiteindelijk twee miljard gulden kostte en HBG de das heeft omgedaan’, zegt Fictoor.

In 1999 zag HBG in dat de verliezen te groot werden, en knoopte het informele gesprekken aan met Boskalis. Maar dat wenste geen fusie, wel een overname. Eind februari deed Boskalis een vijandig bod op HBG.

De cor en de Eor kozen meteen de kant van hun bestuurders. Vervolgens kwamen HBG en Boskalis een gelijkwaardige fusie overeen. Daarbij zou de HAM, de baggerpoot van HBG, volledig geïntegreerd worden in Boskalis. De cor van HBG en de or van HAM stelden samen positieve adviezen op. Maar die waren nog niet uitgebracht of Boskalis stelde nieuwe voorwaarden, na tegenvallend boekenonderzoek. Vervolgens bood Boskalis op de HAM, de bagger-poot van het concern. Toen de HBG ook dat afwees, was de baggeroorlog een feit. Mede met steun de cor deed HBG een poging om HAM te laten fuseren met de baggerpoot van een andere aannemer, Ballast Nedam. Vlak daarna bracht aannemersconcern Heijmans een bod op heel HBG uit en zei er meteen bij dat het de baggerpoot HAM daarna aan Boskalis zou overdoen.

In de fase die volgde, stonden de kranten dagelijks vol met de baggeroorlog. Dat kwam vooral door een verzoek van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) aan de Ondernemingskamer (OK) om een enquête naar wanbeleid in te stellen.

Op 18 januari 2002 deden de eerste geruchten de ronde dat het Spaanse bedrijf Dragados interesse had in heel HBG. De raad peilde de stemming onder commissarissen, won extern advies in, en sprak met de Board of Management van Dragados. Op 10 april 2002 kon Dragados het goede nieuws naar buiten brengen. Op 18 april 2002 maakte het nog grotere ACS bekend dat het een controlerend belang had verworven in Dragados. De cor liet meteen uitzoeken welke invloed dit had op de met Dragados gemaakte afspraken. Die bleven overeind, zo bleek. Maar nadat ACS Dragados had overgenomen, wilde het van HBG af, en dat dreef de baggeroorlog pas werkelijk naar zijn climax. Half juni 2002 bereikte weer een ander Nederlands aannemersconcern, BAM, overeenstemming met ACS over een over-name van HBG. ACS respecteerde de afspraken die Dragados had gemaakt. Toen daarna Ballast Nedam in de problemen raakte, waren de rollen omgedraaid en had HBG’s rechtsopvolger BAM het eerste recht om aandelen BHD van Ballast Nedam te kopen. Het hield 21 procent zelf en verkocht de rest aan de uiteindelijke winnaar van de baggeroorlog: Van Oord.

Terugkijkend is Fictoor tevreden met het resultaat van alle inspanningen, die begonnen met het verzet tegen Boskalis. ‘De baggermensen zijn bij Van Oord niet slecht terechtgekomen.’ Maar hij trekt ook andere conclusies. ‘De belangen van werknemers prevaleren niet altijd boven de persoonlijke belangen van mensen in de top. De oorspronkelijke plannen voor een vriendschappelijke fusie ketsten af op geld; er was in die tijd ook nog sprake van een co-voorzitterschap van twee topmensen. Dat is toch raar? Je moet toch een keuze maken, in het belang van het grote geheel?’ Bij de Ondernemingskamer is het belang van de werknemers bijna in het geheel niet ter sprake geweest. ‘Het is dat wij ons in de procedure gevoegd hebben over het beëindigen van de voorlopige voorziening. Toen hebben onze advocaten het woord mogen voeren.’